Zasłużeni i Honorowi: Adela Dankowska

5 stycznia swoje urodziny obchodzi Adela Dankowska – legenda polskiego szybownictwa, wielokrotna rekordzistka świata i Polski, instruktorka związana przez dziesięciolecia z Lesznem, a także była posłanka na Sejm. Odznaczona tytułem Zasłużony dla miasta Leszna w 1999 roku. Od 2025 roku to właśnie Ona jest patronką leszczyńskiego lotniska.

Od Sobień-Jezior do rekordów świata

Adela Dankowska urodziła się 5 stycznia 1935 roku w Sobieniach-Jeziorach na Mazowszu. Z wykształcenia jest inżynierem – ukończyła Szkołę Główną Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, ale zawodowe życie szybko związała nie z rolnictwem, lecz z lotnictwem.

Karierę w szybownictwie rozpoczęła pod koniec lat 50. XX wieku. Bardzo szybko dołączyła do światowej czołówki – w latach 60. i kolejnych dekadach ustanowiła łącznie 15 rekordów świata i ponad 40 rekordów Polski w lotach szybowcowych, stając się jedną z najbardziej utytułowanych pilotek w historii tej dyscypliny. Jest wielokrotną mistrzynią Polski i jedną z ikon kobiecego lotnictwa sportowego.

Leszno – drugi dom w chmurach

Leszno bardzo szybko stało się jednym z najważniejszych miejsc w jej życiu. Po studiach Adela Dankowska związała się z Centralną Szkołą Szybowcową Aeroklubu Polskiego w Lesznie, gdzie przez wiele lat pracowała jako instruktorka i główny instruktor szybownictwa. W źródłach podkreśla się, że była pierwszą kobietą w Polsce na takim stanowisku.

Przez dekady szkoliła kolejne pokolenia pilotów, budując pozycję Leszna jako jednego z najważniejszych ośrodków szybowniczych w Europie. To właśnie z naszym miastem związane są liczne jej sukcesy sportowe – rekordowe przeloty, długotrwałe loty wysokościowe i starty w najważniejszych zawodach.

Rekordy, medale i polityka

W okresie największej aktywności sportowej (lata 60.–90.) Adela Dankowska pobiła kilkadziesiąt rekordów szybowcowych, z czego 15 miało rangę rekordów świata. Wielokrotnie stawała na podium mistrzostw Polski, a jej osiągnięcia były odnotowywane w międzynarodowych zestawieniach rekordów FAI.

Za wybitne wyniki sportowe otrzymała Medal Lilienthala – najwyższe światowe odznaczenie szybowcowe przyznawane przez Międzynarodową Federację Lotniczą (FAI). To wyróżnienie trafia wyłącznie do pilotów, którzy w wyjątkowy sposób zasłużyli się dla rozwoju szybownictwa.

Jej działalność nie ograniczała się jednak wyłącznie do lotnictwa. W latach 1989–1991 była posłanką na Sejm X kadencji, reprezentując środowisko „Solidarności” w przełomowym okresie przemian ustrojowych.

Odznaczenia i wyróżnienia

Za swoją aktywność sportową, instruktorską i publiczną Adela Dankowska została uhonorowana wieloma odznaczeniami państwowymi i resortowymi. Wśród nich znajdują się m.in.:

Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski,
Srebrny Krzyż Zasługi,
Medal Komisji Edukacji Narodowej,
odznaczenia związane z obronnością i rozwojem lotnictwa.

Są one potwierdzeniem nie tylko sportowych sukcesów, ale również wkładu w szkolenie nowych kadr lotniczych oraz działalność edukacyjną.

Leszno dziękuje swojej Patronce

5 stycznia 2025 roku, dokładnie w dniu 90. urodzin Adeli Dankowskiej, leszczyńskie lotnisko oficjalnie otrzymało jej imię. Podczas uroczystości z udziałem władz miasta, przedstawicieli środowiska lotniczego i mieszkańców odsłonięto tablicę pamiątkową. Od tego momentu pełna nazwa brzmi: Lotnisko Leszno im. Adeli Dankowskiej.

Kilka miesięcy później, we wrześniu 2025 roku, na lotnisku zorganizowano uroczysty benefis z okazji jubileuszu 90-lecia pilotki. Spotkaniu towarzyszyła promocja książki „Z głową w chmurach. Wspomnienia”, w której opowiada o swojej drodze do lotnictwa, rekordach i latach spędzonych w Lesznie.

Adela Dankowska to postać, dzięki której Leszno kojarzy się na całym świecie z szybownictwem na najwyższym poziomie. Jej urodziny – 5 stycznia – są doskonałą okazją, by przypomnieć sobie, że za sukcesami leszczyńskiego lotnictwa stoją konkretni ludzie, ich pasja i odwaga.