Zasłużeni i honorowi: prof. Czesław Królikowski

Dziś, 8 stycznia, swoje 100. urodziny obchodzi prof. zw. dr hab. inż. Czesław Królikowski – wybitny elektrotechnik, wieloletni rektor Politechniki Poznańskiej i współtwórca Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej (dziś Akademii Nauk Stosowanych) w Lesznie. Od 2014 roku jest Honorowym Obywatelem Miasta Leszna, a jego nazwisko na stałe wpisało się w historię lokalnego szkolnictwa wyższego i życia naukowego miasta.

Od Jarocina do wielkiej nauki

Czesław Królikowski urodził się w 1926 roku w rodzinie kolejarskiej w Jarocinie. Wychowanie w wielkopolskiej tradycji – opartej na pracowitości, odpowiedzialności i szacunku dla innych – mocno ukształtowało jego późniejszą drogę życiową.

Wojna przerwała jego naukę, ale zaraz po jej zakończeniu wrócił do szkoły. Świadectwo dojrzałości uzyskał w 1950 roku w liceum elektrycznym, zdobywając zawód technika-elektryka. Kolejnym etapem były studia inżynierskie w Szkole Inżynierskiej w Poznaniu, a następnie studia magisterskie na politechnikach we Wrocławiu i w Poznaniu.

W 1964 roku obronił doktorat na Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, cztery lata później uzyskał habilitację na Politechnice Łódzkiej. W 1972 r. otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego, a w 1978 r. – profesora zwyczajnego. Jego specjalnością stały się elektroenergetyczne urządzenia rozdzielcze i technika łączenia obwodów elektroenergetycznych – dziedziny kluczowe dla nowoczesnych systemów energetycznych.

Politechnika Poznańska i praca dla państwa

Z Politechniką Poznańską prof. Królikowski związał niemal całe życie zawodowe – od asystenta aż po rektora uczelni. Pełnił funkcje prorektora w latach 1969–1981, a w latach 1982–1983 stał na czele Politechniki Poznańskiej jako jej rektor.

Doświadczenie akademickie szybko przełożyło się na aktywność w administracji państwowej. W latach 1983–1987 był podsekretarzem stanu w Ministerstwie Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki, a następnie – w latach 1987–1989 – podsekretarzem stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej. W kolejnych latach pracował jako dyrektor generalny w MEN oraz ekspert współtworzący rozwiązania dla szkolnictwa wyższego.

W tym okresie brał udział m.in. w pracach nad ustawą o państwowych wyższych szkołach zawodowych, uchwaloną w 1997 roku – aktem prawnym, który otworzył drogę do powstania takich uczelni, jak późniejsza PWSZ w Lesznie.

Człowiek, który współtworzył akademickie Leszno

Z Lesznem prof. Czesław Królikowski związał się bezpośrednio w 1999 roku, kiedy przyjął zaproszenie do tworzenia nowej uczelni – Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Jana Amosa Komeńskiego. Od początku pełnił funkcję prorektora ds. nauki i rozwoju oraz dyrektora Instytutu Politechnicznego, a później – w latach 2008–2012 – rektora uczelni. Po zakończeniu kadencji rektorskiej wrócił do kierowania Instytutem Politechnicznym.

To właśnie z jego nazwiskiem łączone są kluczowe inwestycje, które nadały uczelni i miastu nowy akademicki charakter – Biblioteka Uczelniana i aula wielofunkcyjna. Dziś są one nie tylko zapleczem dydaktycznym, ale także jednym z ważnych centrów życia kulturalnego Leszna – miejscem konferencji, spotkań, wystaw i wydarzeń dla mieszkańców.

Pod jego kierunkiem Instytut Politechniczny rozwijał nowe kierunki studiów, w tym m.in. budownictwo, logistykę czy europeistykę. Leszczyńska PWSZ zaczęła plasować się w ścisłej czołówce państwowych wyższych szkół zawodowych w Polsce, zdobywając tytuły „Uczelni Liderów” i wyróżnienia za jakość kształcenia, a także dominując w klasyfikacji Akademickich Mistrzostw Polski wśród uczelni zawodowych.

Zaangażowanie społeczne i praca stowarzyszeniowa

Prof. Królikowski to nie tylko naukowiec i rektor, lecz także aktywny działacz środowiskowy. Od lat 50. związany jest ze Stowarzyszeniem Elektryków Polskich, pełniąc w jego strukturach szereg funkcji – od członka zarządu Oddziału Poznańskiego, przez prezesa oddziału, aż po przewodniczącego Głównej Komisji Rewizyjnej SEP. W 1998 roku nadano mu godność Członka Honorowego SEP.

Jego działalność i dorobek były wielokrotnie nagradzane – zarówno przez środowisko techniczne, jak i przez państwo. Profesor został uhonorowany m.in. wysokimi odznaczeniami państwowymi, w tym Orderem Odrodzenia Polski, oraz licznymi odznakami i medalami przyznawanymi przez SEP i Naczelną Organizację Techniczną.

W Lesznie był również związany z Leszczyńskim Towarzystwem Przyjaciół Nauk, które współtworzył i wspierał jako naukowiec oraz organizator życia akademickiego.

Honorowy Obywatel Leszna

4 listopada 2014 roku Rada Miejska Leszna nadała prof. Czesławowi Królikowskiemu tytuł Honorowego Obywatela Miasta Leszna. Uroczyste wręczenie dyplomu odbyło się 11 listopada w sali reprezentacyjnej ratusza. W uzasadnieniu uchwały podkreślono jego ogromny wkład w rozwój szkolnictwa wyższego w mieście, budowę pozycji leszczyńskiej uczelni oraz zaangażowanie w życie naukowe i kulturalne regionu.

To wyróżnienie było też formą podziękowania za to, że dzięki pracy profesora Królikowskiego Leszno stało się pełnoprawnym miastem akademickim. Tysiące absolwentów dzisiejszej Akademii Nauk Stosowanych im. Jana Amosa Komeńskiego – inżynierów, ekonomistów, pedagogów czy specjalistów od bezpieczeństwa – to część jego bardzo konkretnego, mierzalnego dorobku.

Sprawdź inne sylwetki z cyklu: Zasłużeni i Honorowi

Czytaj także:

Źródła:

Wikipedia – biogram prof. Czesława Królikowskiego
https://pl.wikipedia.org/wiki/Czes%C5%82aw_Kr%C3%B3likowski

BIP Leszno – uchwała Rady Miejskiej Leszna nr XLIV/579/2014
https://bip.leszno.pl/attachments/download/30563

Ludzie nauki / baza biograficzna
https://katalog.bip.ipn.gov.pl/informacje/633598

SEP Poznań – jubileusz 99-lecia urodzin prof. Czesława Królikowskiego
https://sep.poznan.pl/component/content/article/8-aktualnosci/80-jubileusz-99-lecia-urodzin-czlonka-honorowego-sep-prof-dr-hab-inz-czeslawa-krolikowskiego